وكلّكم مسؤول عن رعيّته « 1 » » ، و در قيامت از سلوك او با رعيّتش سؤآل خواهند نمود ، چنانچه پادشاهان را بر رعاياى خود استيلا داده وامرا ووُزرا را بر بعضى از رعايا استيلا داده ، وارباب مزارع و اموال را بر جمعى از فلّاحان واصحاب بيوت وخدم ، وازواج و اولاد را بر ملازمان وغلامان وكنيزان و زنان وفرزندان حكم وزيادتى فرموده ، واو را واسطهء رزق ايشان گردانيده ، وعلما را راعى طالبان علم ساخته ، وايشان را رعيّت علما گردانيده ، و هر كس را بر بعضى از حيوانات مسلّط گردانيده ، و هر شخصى را بر قُوى واعضاوجوارح خود والى ساخته‌كه ايشان را به امرى بدارد كه موجب عقوبت ووِزرْ ايشان در آخرت نشود ، واعمال و اخلاق وعبادات را نيز محكوم هر كس ساخته ، وامر به رعايت آنها نموده ، پس هيچكس در دنيا نيست كه بهره از ولايت وحكومت نداشته باشد وجمعى در تحت فرمان اوداخل نباشند ، و در معاشرت با هر صنفى از ايشان عدلى وجَورى مىباشد ، و به هر كس در خور آنچه او را استيلا داده‌اندنعمتى به اوكرامت نموده‌اند ؛ در خور آن نعمت شكر از او طلبيده‌اند ، وشكر هر نعمتى موجب مزيد آن مىگردد ،

--> ( 1 ) - يعنى : « همهء شما چوپانيد ، و هر چوپانى مسئول رعيت وگلهء خويش‌مىباشد » . غوالى اللئالى : 1 / 364 حديث 51 ، وصفحهء 129 حديث 3 ، مسند احمد بن حنبل : 2 / 5 ، صحيح بخارى : 1 / 215 .